A performance measurement approach to improve financial management in provincial governments in South Africa

Afrikaans: Die finansiële bestuur in die openbare sektor kan verbeter deur die implementering van ‘n geïntegreerde rekeningkundige stelsel om begrotings, finansiële jaarstate, en prestasieverslae op ‘n toevallingsbasis op te stel en sodoende die behoeftes van die belanghebbendes te bevredig. Die bestuur van regeringsuitgawes was tradisioneel gefokus op ‘n stelsel van uitgawebeheer, wat gebaseer was op kontantbasis-rekeningkunde. Die beheer het ten doel gehad om te verseker dat bedrae wat deur regeringsowerhede voorgeskiet is, nie oorskry word nie. Kontantbasis-rekeningkunde meet nie uitgawes wat gedurende die periode aangegaan is of ontstaan het nie en derhalwe word die koste van projekte van die regering nie akkuraat gemeet, beheer en oor verslag gedoen nie. In die afwesigheid van akkurate koste-inligting kan die prestasiemeting en kosteeffektiwiteit nie bepaal word nie. Die Openbare Sektor Komitee van die Internasionale Federasie van Rekenmeesters is tans besig om internasionale rekeningkundige standaarde op te stel. Hierdie standaarde sal toevallingsrekeningkunde aanbeveel wat ‘n wesenlike stap na deursigtige en verantwoordbare inligting is. Finansieel gesonde instellings word gelei deur bekwame bestuur en maak gebruik van effektiewe begrotingsbeheer. Effektiewe begrotingsbeheer is nou gekoppel aan langtermyn strategiese doelwitte en verlangde uitkomste. Die bedryfsbegrotings word dan met die werklike resultate wat volgens die toevallingsgrondslag voorberei is, vergelyk om prestasie en effektiwiteit te meet. Dit is duidelik uit die bogenoemde dat daar drie voorvereistes vir prestasiemeting bestaan, te wete (i) Lojale en bekwame lynbestuurders; (ii) uitkomsgebaseerde begrotings; en (iii) toevallingsgebaseerde verslagdoening. Die gebalanseerde telkaart is ‘n bruikbare instrument om strategiese doelwitte en prestasiemaatstawwe te dokumenteer. ‘n Prestasiemetingsraamwerk wat die gebalanseerde telkaart as basis gebruik, word vir provinsiale regerings ontwikkel wat die volgende inkorporeer; (i) die implementering van ‘n uitkomsgebaseerde begroting; (ii) ‘n kosteberekeningstelsel om koste van uitsette te meet en wat op ‘n toevallingsbasis gegrond is; en (iii) ‘n staat van prestasie. Lojale en bekwame lynbestuurders is die eerste voorvereiste vir prestasiemeting. Die verantwoordelikhede van die uitvoerende liggaam, hoof uitvoerende beampte en hoof finansiële amptenaar van provinsiale departemente word duidelik gedefinieer. Die opleidingsbehoeftes van regeringsamptenary word ook aangespreek. Uitkoms-gebaseerde begrotings is die tweede voorvereiste van prestasiemeting. Die bestuur in provinsiale departemente moet ag slaan op die huidige tekortkominge in die begrotingstelsels en moet die implementering van aktiwiteitsbasisbegrotings oorweeg. Verslagdoening op ‘n toevallingsgrondslag is die derde voorvereiste vir prestasiemeting. Interne verslagdoening in provinsiale regeringsdepartemente moet herontwikkel word. Die koste van aktiwiteite en programme moet op ‘n aktiwiteitsbasis en toevallingsgrondslag bereken word en na elke uitset geallokeer word. Laastens word aanbeveel dat ‘n staat van prestasie in die finansiële jaarstate van provinsiale departemente geïnkorporeer word en wat in harmonie met die inkomstestaat en die gebalanseerde telkaart behoort te wees.